Omdat diarree bij honden ontstaat door een natuurlijke afweerreactie van het lichaam, kan in principe alles wat onbekend of prikkelend is de darmen op hol brengen. Dit zijn de oorzaken die dierenartsen het vaakst zien.

Onjuiste of nieuwe voeding

Heeft de hond diarree, maar is hij verder niet ziek? Dan ligt het vaak aan de voeding. Voer dat niet is afgestemd op de behoeftes van jouw hond kan spijsverteringsproblemen veroorzaken. Een puppy heeft bijvoorbeeld een andere behoefte aan vitamines en mineralen dan een volwassen hond. Ook een plotselinge overstap naar ander voer geeft klachten, omdat de darmflora zich nog moet aanpassen. Bouw een voerwissel daarom altijd op over 7 tot 10 dagen: begin met ongeveer een kwart nieuw voer en verhoog dat elke twee dagen.

Voedselallergie of voedselintolerantie

Gaat de diarree na de overschakeling naar nieuw voer maar niet over, of komt het om de paar weken terug? Dan kan er sprake zijn van een voedselallergie of -intolerantie. Een hond kan ook op latere leeftijd opeens reageren op een eiwitbron die hij jarenlang zonder problemen at. Een voedselallergie bij honden wordt vastgesteld met een eliminatiedieet van 6 tot 8 weken, waarbij je uitsluitend een nieuwe (hydrolysed of novel protein) eiwitbron voert. Dat kost geduld, dus meestal worden eerst andere oorzaken uitgesloten.

Hond diarree en overgeven: virussen en bacteriën

Heeft jouw hond diarree én moet hij overgeven? Dan heb je waarschijnlijk te maken met een virale of bacteriële darmontsteking. Naast diarree zie je dan vaak buikkrampen, sloomheid en verlies van eetlust. Bij een verder gezonde volwassen hond gaat dit meestal binnen enkele dagen over, maar het is wel besmettelijk voor andere honden. Vaak scheidt een hond het virus al een paar dagen uit voordat hij zelf ziek wordt.

Let extra op bij parvo. Dit virus veroorzaakt heftige, vaak bloederige en zeer sterk ruikende diarree in combinatie met braken, en is voor niet-gevaccineerde puppy's levensgevaarlijk. Vermoed je parvo? Ga direct naar de dierenarts en bel vooraf, zodat de praktijk de wachtkamer kan vrijhouden. Ook tegen hondengriep en kennelhoest bestaan vaccinaties, al bieden die geen honderd procent garantie.

Giardia bij honden

Giardia is een van de meest gestelde diagnoses bij aanhoudende diarree, vooral bij jonge honden en honden uit een kennel of asiel. Het is een eencellige parasiet die zich hecht aan de darmwand. Typische giardia symptomen bij honden zijn:

• Terugkerende, brijachtige of waterdunne diarree, vaak met slijm
• Een sterke, weeïge geur van de ontlasting
• Winderigheid en borrelende darmen
• Gewichtsverlies of een doffe vacht ondanks een normale eetlust
• Klachten die steeds terugkomen zodra je stopt met behandelen

Giardia wordt vastgesteld met een ontlastingsonderzoek, bij voorkeur van drie opeenvolgende dagen. Behandeling gebeurt met medicatie van de dierenarts, gecombineerd met strenge hygiëne: dagelijks de ontlasting opruimen, dekens en manden heet wassen en de achterhand van je hond schoonhouden. Giardia kan in zeldzame gevallen ook op mensen overgaan. Hebben jij en je hond allebei diarree? Ga dan direct langs de dierenarts en meld dit ook bij je huisarts.

Wormen en andere parasieten

Spoelwormen, haakwormen en coccidiën kunnen eveneens diarree veroorzaken, soms met bloed of slijm erbij. Volwassen honden worden meestal viermaal per jaar ontwormd. Een steeds vaker geadviseerd alternatief is regelmatig ontlastingsonderzoek, zodat je alleen behandelt wanneer het echt nodig is. Puppy's volgen een strakker schema en worden vanaf twee weken oud om de twee weken ontwormd tot ze twaalf weken zijn.

Stress, medicatie en antibiotica

Onderschat stress niet als oorzaak. Een verhuizing, een pension, vuurwerk of een nieuw gezinslid kan de darmen letterlijk van slag brengen. Ook antibiotica veegt naast de ziekmakende bacteriën een deel van de gezonde darmflora weg, waardoor diarree ontstaat tijdens of vlak na de kuur. Diarree na een vaccinatie komt voor, maar hoort binnen een dag weer over te gaan.

Iets verkeerds gegeten

Kadavers, oud brood, vuilnis, een botje of een stuk speelgoed: honden eten nu eenmaal dingen die niet voor hen bedoeld zijn. Vermoed je dat je hond iets heeft ingeslikt wat vast kan gaan zitten, of heeft hij chocolade, druiven, xylitol of een plant binnengekregen? Wacht dan niet af en bel meteen de dierenarts.

De kleur en structuur van de ontlasting zeggen veel over wat er in de darmen gebeurt. Maak bij twijfel een foto voordat je opruimt, dat scheelt de dierenarts een hoop raden.

Dunne of waterdunne ontlasting

Zachte, vormloze ontlasting wijst meestal op een prikkeling van de dikke darm en is vaak onschuldig. Waterdunne diarree, zeker in grote hoeveelheden, is een groter risico op uitdroging en verdient binnen 24 uur aandacht als het niet minder wordt.

Slijm in de ontlasting

Een glazig, geleiachtig laagje om de drollen komt uit de dikke darm en is een teken van irritatie of ontsteking. Een enkele keer is geen probleem. Zie je het dagenlang, vaak samen met persdrang, laat dan een ontlastingsonderzoek doen: dit is een klassiek beeld bij giardia.

Gele diarree

Gele of oranje diarree betekent meestal dat de ontlasting te snel door de darm is gegaan, waardoor de gal niet is afgebroken. Vaak zie je dit bij een voerwissel of een lichte darmontsteking. Blijft het langer dan een paar dagen geel, laat het dan nakijken.

Zwarte of teerachtige ontlasting

Zwarte, plakkerige ontlasting (melena) kan duiden op verteerd bloed uit de maag of dunne darm. Dit is altijd reden om dezelfde dag nog de dierenarts te bellen.

Bloed in de ontlasting

Rode strepen of druppels vers bloed komen uit de dikke darm of endeldarm en zijn bij een verder vrolijke hond vaak het gevolg van irritatie door de diarree zelf. Toch geldt: bloed hoort altijd besproken te worden met de dierenarts. Gaat het om grote hoeveelheden bloederige diarree in combinatie met sloomheid of braken, ga dan direct.

Is jouw hond verder fit en zoek je naar manieren om het herstel te ondersteunen? Dan kun je thuis een heel eind komen met de onderstaande stappen.

Zorg voor voldoende vocht

De gouden tip bij honden met diarree is vocht. In diarree gaat veel water verloren, waardoor je hond sneller uitdroogt. Zet altijd vers water klaar en bied het regelmatig in kleine hoeveelheden aan. Elektrolyten kunnen hierbij helpen: dat zijn natuurlijke zouten en suikers die het lichaam vocht beter laten vasthouden en het zouttekort aanvullen. Wil je testen of je hond uitgedroogd is? Trek voorzichtig een plooi op in de huid tussen de schouderbladen. Blijft die staan, of voelen het tandvlees en de neus plakkerig droog aan, ga dan naar de dierenarts.

Niet meer volledig laten vasten

Dit advies is veranderd. Waar vroeger werd aangeraden om een hond met diarree 12 tot 24 uur helemaal niets te geven, adviseren dierenartsen tegenwoordig het tegenovergestelde. De cellen van de darmwand halen hun energie namelijk rechtstreeks uit het voedsel dat langskomt. Een lege darm herstelt daardoor juist langzamer. Geef in plaats van vasten meerdere kleine, lichte maaltijden per dag, verspreid over vier tot zes momenten. Bij puppy's, kleine rassen, oudere honden en drachtige teven mag je nooit voeding overslaan vanwege het risico op een te lage bloedsuikerspiegel.

Licht verteerbare voeding

Kies tijdelijk voor voeding die weinig van de darmen vraagt. Een klassieke keuze is gekookte kip zonder vel of zout, gecombineerd met goed doorgekookte witte rijst in een verhouding van ongeveer een derde kip op twee derde rijst. Ga voor gewone witte rijst: zilvervliesrijst bevat te veel vezels en versnelt de spijsvertering juist. Andere goede opties zijn magere kwark, gekookte witvis of een lepel pure pompoenpuree, dat oplosbare vezels levert die vocht binden. Zo'n zelf samengesteld dieet is niet compleet, dus bouw na twee tot drie dagen weer op naar het normale voer. Een gastro-intestinaal dieetvoer van de dierenarts is voor langere periodes een betere keuze.

Probiotica voor het herstel van de darmflora

Probiotica bevatten levende, gezonde bacteriën die van nature in de darmen van jouw hond voorkomen. Bij diarree of een andere onbalans raakt die darmflora uit evenwicht, waardoor de darmen zich trager herstellen. Probiotica worden daarom zowel tijdens als na een periode van diarree ingezet, en zijn extra zinvol na een antibioticakuur of tijdens een stressvolle periode. Kies bij voorkeur een product dat speciaal voor honden is ontwikkeld en dat naast probiotica ook prebiotica bevat, zoals inuline of FOS: dat zijn de vezels waar de goede bacteriën zich mee voeden. Je kunt het door het water of door de voeding mengen.

Geen mensenmedicijnen

Let op! Geef jouw hond nooit medicijnen tegen diarree zonder overleg met een dierenarts. Middelen voor mensen, zoals loperamide of norit, zijn niet op honden afgestemd. Ze kunnen de klachten maskeren, bij sommige rassen ernstige bijwerkingen geven en de uitscheiding van ziekmakende bacteriën juist vertragen.

Wandelen en opruimen

Ga vaker naar buiten voor korte wandelingen. Diarree is voor honden lastig op te houden, dus jouw hond zal meer aandrang voelen en zo voorkom je ongelukjes binnen. Ruim de ontlasting altijd op. Veel mensen denken dat diarree wel wegspoelt met een regenbui, maar de bacteriën, virussen en parasietencysten erin zijn zeer besmettelijk voor andere honden. Zo wordt bijvoorbeeld parvo overgedragen. Wil of kun je het niet opruimen, wandel dan op plekken waar vrijwel geen andere honden komen en houd afstand tot speelweides en hondenlosloopgebieden.

Bij een puppy is diarree een stuk urgenter dan bij een volwassen hond. Een puppy heeft weinig reserves, droogt binnen enkele uren uit en kan snel een gevaarlijk lage bloedsuikerspiegel krijgen. Daarnaast is het afweersysteem nog niet volgroeid en is de vaccinatiereeks vaak nog niet afgerond.

• Laat een puppy met diarree nooit vasten
• Neem contact op met de dierenarts als de diarree langer dan 12 tot 24 uur duurt
• Ga direct als er bloed bij zit, de pup braakt, sloom wordt of niet meer wil drinken
• Denk bij een pup uit het buitenland of uit een nest met meerdere zieke pups aan giardia, coccidiose, wormen en parvo
• Verandering van omgeving en voer na de verhuizing naar het nieuwe huis is een veelvoorkomende, onschuldige oorzaak: vraag altijd na welk voer de fokker gebruikte en schakel geleidelijk over

Over het algemeen gaat acute diarree vanzelf over. Maar in de volgende situaties is een bezoek aan de dierenarts sterk aan te raden.

• Als het om een puppy, een oudere hond of een hond met een chronische aandoening gaat
• Als de hond duidelijk ziek, sloom of pijnlijk is
• Als de hond koorts heeft (39,5 graden Celsius of meer)
• Als de hond water of voedsel niet binnenhoudt
• Wanneer er bloed in de ontlasting zit of de ontlasting zwart en teerachtig is
• Wanneer de hond constant persdrang heeft
• Wanneer de hond tekenen van uitdroging vertoont
• Wanneer de buik gespannen of opgezet aanvoelt
• Wanneer je vermoedt dat de hond iets giftigs of een voorwerp heeft ingeslikt
• Wanneer de diarree langer dan drie weken aanhoudt of steeds terugkeert

Neem bij je afspraak een verse ontlastingsmonster mee, het liefst van drie opeenvolgende dagen. Dat versnelt het onderzoek naar giardia, wormen en andere parasieten aanzienlijk.

Hoe lang mag diarree bij een hond duren?

Acute diarree bij een verder gezonde volwassen hond verdwijnt meestal binnen 1 tot 3 dagen. Duurt het langer dan een week, ga dan langs de dierenarts. Vanaf drie weken spreken we van chronische diarree en is verder onderzoek nodig.

Mijn hond heeft diarree maar is niet ziek, moet ik me zorgen maken?

Meestal niet. Een hond die vrolijk is, normaal eet en drinkt en geen koorts heeft, heeft waarschijnlijk simpelweg iets verkeerds gegeten of reageert op een voerwissel. Houd hem 24 tot 48 uur in de gaten, geef licht verteerbare maaltijden en zorg voor voldoende vocht.

Wat kan ik mijn hond met diarree te eten geven?

Kleine porties gekookte kip zonder vel met witte rijst, magere kwark, gekookte witvis of pure pompoenpuree. Geef geen melk, vet vlees, gekruide restjes of botten. Bouw na een paar dagen weer op naar het normale voer.

Helpt rijstwater bij diarree?

Het kookvocht van witte rijst levert wat zetmeel en vocht en kan als aanvulling worden gegeven, maar het vervangt geen voeding of water. Omdat volledig vasten niet meer wordt aangeraden, kun je beter kleine maaltijden geven dan alleen rijstwater.

Helpt probiotica bij diarree bij honden?

Probiotica ondersteunen het herstel van de darmflora en worden vaak ingezet tijdens en na een periode van diarree, en na een antibioticakuur. Ze zijn geen vervanging voor een diagnose als de klachten aanhouden, terugkeren of gepaard gaan met bloed of braken.

Is diarree bij honden besmettelijk voor mensen?

Sommige verwekkers wel, waaronder giardia, salmonella en campylobacter. Was je handen na het opruimen, laat je hond niet in je gezicht likken tijdens de klachten en houd kinderen weg bij de ontlasting.

Waarom heeft mijn hond 's nachts diarree?

Vaak omdat de hond het overdag nog kan ophouden en 's nachts niet. Het kan ook wijzen op een prikkeling van de dikke darm of op te grote maaltijden laat op de avond. Verdeel de voeding over meer, kleinere momenten en laat je hond vlak voor het slapen nog even uit.